Thể thức Champions League mới: 36 đội, 8 trận, 3 vùng

Paris Saint-Germain vô địch Champions League hai mùa liền, và cả hai lần họ đều không lọt vào nhóm tám đội dẫn đầu vòng phân hạng.

Mùa đầu tiên của thể thức mới, PSG xếp thứ 15 sau tám lượt trận. Mùa thứ hai, họ xếp thứ 11. Cả hai lần đều phải đá thêm vòng play-off, rồi đi một mạch tới ngôi vô địch. Trong khi đó, hai đội đứng đầu vòng phân hạng là Liverpool và Arsenal đều không giành được chiếc cúp cuối mùa.

Nghịch lý ấy là lối vào dễ nhất để hiểu thể thức UEFA áp dụng từ mùa 2024-25, và để đọc đúng bảng 36 đội đang chạy ở mùa thứ ba.

Một bảng chung, mỗi đội tám đối thủ

Thay cho tám bảng bốn đội như trước, cả 36 câu lạc bộ đứng chung một bảng xếp hạng. Mỗi đội đá tám trận với tám đối thủ khác nhau, bốn trận sân nhà và bốn trận sân khách.

Đối thủ được bốc từ bốn nhóm hạt giống, mỗi nhóm chín đội, xếp theo hệ số câu lạc bộ của UEFA; đương kim vô địch luôn đứng đầu nhóm một. Mỗi đội gặp hai đối thủ của mỗi nhóm, một trận ở nhà, một trận làm khách. Các đội cùng nước không gặp nhau, và không đội nào phải gặp quá hai đối thủ đến từ cùng một nước.

Kết quả là 144 trận ở vòng phân hạng, và không có hai đội nào chung một lịch đấu. So điểm hai đội thực chất là so hai lịch khác nhau, nên khi đọc bảng nên nhìn cả tám đối thủ mà mỗi đội đã gặp.

Ở mùa đang diễn ra, vòng phân hạng bắt đầu từ tuần thứ hai của tháng Chín và khép lại ngày 27/1/2027. Trận chung kết đá ngày 5/6/2027 trên sân Metropolitano ở Madrid.

Bảng điểm cập nhật theo từng lượt nằm ở bảng xếp hạng Cúp C1 trên 7Bong, còn ngày giờ các lượt tiếp theo ở lịch thi đấu Champions League.

Ba vùng trên bảng 36 đội

Hết tám lượt, bảng chia làm ba vùng. Tám đội đầu vào thẳng vòng 1/8. Mười sáu đội kế tiếp, từ hạng chín tới hạng hai mươi tư, đá vòng play-off hai lượt để tranh tám vé còn lại. Mười hai đội cuối bị loại hẳn, không được chuyển sang Europa League như đội thứ ba vòng bảng ngày trước.

Ở vòng play-off, các đội từ hạng chín tới hạng mười sáu là hạt giống và đá lượt về trên sân nhà. Đối thủ của họ là các đội từ hạng mười bảy tới hạng hai mươi tư, ghép theo nhánh đấu định sẵn từ vị trí trên bảng.

Thứ hạng còn có giá trị xa hơn tấm vé. Ở tứ kết và bán kết, đội có thứ hạng vòng phân hạng cao hơn được đá lượt về trên sân nhà nếu vẫn còn đi tiếp. Đứng thứ nhất hay thứ tám vì vậy khác nhau ở lợi thế sân bãi tới tận bán kết.

Bằng điểm: hiệu số đứng trước đối đầu

Với 36 đội, mỗi đội chỉ đá tám trận, bằng điểm là chuyện thường còn đối đầu trực tiếp thì phần lớn không có. UEFA vì vậy xếp theo hiệu số trước, rồi số bàn thắng, số bàn thắng sân khách, số trận thắng và số trận thắng sân khách.

Nếu vẫn bằng, sau lượt cuối mới xét tới nhóm tiêu chí về đối thủ: tổng điểm, hiệu số và số bàn thắng của tất cả các đội từng gặp. Sau đó là điểm kỷ luật tính theo thẻ phạt, cuối cùng là hệ số câu lạc bộ. Khi vòng phân hạng còn đang đá, chỉ năm tiêu chí đầu được dùng. Cách đọc các cột của một bảng xếp hạng nói chung nằm ở bài cách xem bảng xếp hạng bóng đá.

Mùa 2025-26 cho thấy các tiêu chí ấy vận hành ra sao. Bốn đội cùng 16 điểm chiếm các hạng từ năm tới tám: Barcelona, Chelsea, Sporting và Manchester City.

Sporting và Man City còn bằng nhau cả hiệu số, và Sporting đứng trên nhờ ghi nhiều bàn hơn. Real Madrid hạng chín, kém nhóm ấy đúng một điểm, phải đi đường play-off.

Ranh giới cuối của vùng play-off còn khốc liệt hơn, vì nó tách người đi tiếp khỏi người bị loại. Ở lượt cuối mùa 2025-26, mọi trận đá cùng giờ, và Benfica bước vào bù giờ trên sân nhà khi đang dẫn Real Madrid 3-2.

Theo Opta Analyst, tỷ số ấy chưa đủ: Benfica sẽ mất suất play-off vào tay Marseille vì kém hiệu số. Rồi ở phút bù giờ thứ tám, thủ môn Anatoliy Trubin lên tham gia một quả đá phạt và đánh đầu ghi bàn. Benfica thắng 4-2 và giữ vị trí thứ 24, hơn Marseille đúng một bàn hiệu số.

Trubin trở thành thủ môn thứ năm từng ghi bàn ở Champions League. Một bàn thắng trong trận mà đội anh đã dẫn trước vẫn quyết định cả một suất vào vòng loại trực tiếp. Mùa đầu tiên cũng có cảnh tương tự: Club Brugge và Dinamo Zagreb cùng 11 điểm, Brugge giữ hạng 24 nhờ hiệu số tốt hơn ba bàn.

Đường vòng của nhà vô địch

Mùa đầu tiên, PSG đứng thứ 15 sau vòng phân hạng và phải gặp Brest ở play-off. Họ thắng cả hai lượt với tổng tỷ số 10-0.

Từ đó PSG loại Liverpool, đội đầu bảng vòng phân hạng, ở vòng 1/8 bằng loạt luân lưu, rồi đi tới trận chung kết ở Munich và thắng Inter 5-0.

Mùa thứ hai, PSG đứng thứ 11 và vượt Monaco với tổng tỷ số 5-4 ở play-off. Trận chung kết ở Budapest với Arsenal, đội thắng cả tám trận vòng phân hạng, kết thúc hoà sau hiệp phụ. PSG thắng trên chấm luân lưu và thành đội thứ hai bảo vệ thành công ngôi vô địch trong kỷ nguyên Champions League, sau Real Madrid.

Hai mùa chưa đủ để thành quy luật, nhưng đủ để bỏ một thói quen cũ: coi vị trí sau vòng phân hạng là thước đo sức mạnh cuối cùng. Top 8 mua được hai trận nghỉ và lợi thế sân nhà ở lượt về, không mua được chức vô địch. Chiều ngược lại cũng khắc nghiệt: Manchester City mùa đầu xếp hạng 22, vào play-off gặp Real Madrid và bị loại ngay.

Kết quả từng lượt, kể cả những trận play-off hai lượt, được lưu ở trang kết quả Cúp C1.

Câu hỏi thường gặp

Hai đội cùng một nước có gặp nhau ở vòng phân hạng không? Không. Các đội cùng liên đoàn quốc gia không bị bốc vào nhau ở vòng phân hạng, và mỗi đội gặp tối đa hai đối thủ đến từ cùng một nước khác.

Thắng vòng play-off thì gặp ai ở vòng 1/8? Một trong tám đội đứng đầu vòng phân hạng, theo nhánh đấu định sẵn từ vị trí trên bảng. Các đội top 8 là hạt giống và được đá lượt về trên sân nhà.

Vì sao đầu mùa nhiều đội cùng điểm mà thứ hạng vẫn khác nhau? Vì trong lúc vòng phân hạng còn đang đá, UEFA dùng năm tiêu chí đầu: hiệu số, số bàn thắng, bàn thắng sân khách, số trận thắng và số trận thắng sân khách. Sau một hai lượt, phần lớn các đội đã tách nhau ngay ở hiệu số.